Interview Caroline van der Sluis, Algemeen Coördinator Voedselbank Arnhem

Caroline van der Sluis is ruim anderhalf jaar algemeen coördinator en het eerste aanspreekpunt van de Arnhemse Voedselbank en het bijbehorende distributiecentrum. Tijd voor een kijkje in haar keuken: wat doet een coördinator eigenlijk en wat zijn de grootste uitdagingen van de voedselbank? Maar ook: hoe beleeft zij de Coronacrisis? 

“Het was heel spannend: op het moment dat de intelligente lockdown werd afgekondigd gaven de koelploeg, de transportafdeling en de administratie aan dat zij het niet verantwoord vonden om door te gaan. Een aantal uitgiftepunten ging dicht of zijn zo krap bemeten dat afstand houden niet mogelijk is. Tijdens een spoedoverleg met alle coördinatoren besloten we dat we voor onze klanten per se open willen blijven, ondanks dat alle vrijwilligers boven zeventig jaar en mensen uit risicogroepen vanaf dat moment thuis moesten blijven. Om open te blijven hebben we onze schouders eronder gezet. Het ging heel snel: in een paar dagen tijd gooiden we de hele organisatie om. Het was alle hens aan dek.”

Op hetzelfde moment sloten de horeca en horecagroothandels en doneerden hun voorraad massaal aan de voedselbanken. Ook legeroefeningen gingen niet door, export verviel, school- en bedrijfskantines sloten: hierdoor kwam er een geweldig mooi aanbod binnen. “Het zou zonde zijn als dat niet goed terecht zou komen. Met de coördinatoren van Transport en enkele overgebleven chauffeurs zorgden we ervoor dat het voedsel toch op de juiste plekken terecht kwam. Via de website en social media riepen we jongere mensen op om ons te komen helpen op het distributiecentrum. Daar is op grote schaal gehoor aan gegeven!”

Aanpassing aan de nieuwe eisen
Het uitgifteproces werd in allerijl aan de nieuwe eisen aangepast: in plaats van in kratten wordt het voedsel in plastic tassen gedaan. Ook kwam er een langere lopende band, waardoor de vrijwilligers meer ruimte om zich heen hebben. De CUP in Arnhem-Zuid is tijdelijk overgegaan tot het uitdelen van pakketten, omdat voldoende afstand houden daar niet mogelijk is. De klanten van de gesloten uitgiftepunten in Arnhem, Velp en Duiven, halen hun pakket nu buiten bij het distributiecentrum op. Dat zijn gemiddeld honderd klanten per dag. Gelukkig konden de andere uitgiftepunten in onze regio wel open blijven.

Door geweldige inzet van ons kernteam is het proces snel in goede banen geleid. Onze logistieke manager; de voedselverwervers; de mensen bij aanmelding; vrijwilligerszaken; daghoofden: allemaal zijn ze er vol voor gegaan. Sommige vrijwilligers werken vanuit huis: zo heeft de administratie nu telefoondienst op afstand. Veel bedrijven weten de voedselbank nu ook goed te vindenIn plaats van een gebrek aan producten is er juist meer aanbod dan ooit. Het geeft veel energie om dit mee te maken!

Noodzakelijke groei
Nieuwe klanten kunnen zich vanwege de crisis voor drie maanden snel en rechtstreeks aanmelden. “Het aantal klanten zal zeker toenemen, het bestand neemt nu al gestaag toe. Ook in de media hebben we die voorspelling gedaan: ihet tv-programma Jinek mocht ik daar samen met Danny Blind aandacht voor vragen in het kader van de landelijke campagne ‘Staysafeengeef’. 
De vraag is natuurlijk hoelang deze situatie zo blijft. En in welke mate we terug kunnen naar de oude situatie of dat dit het nieuwe ‘normaal’ wordt. Dat weten we nog niet, maar dat de voedselbanken groeien is onmiskenbaar. In 2018 groeide het Arnhemse klantenbestand met 28%, vorig jaar ongeveer 9%. Zowel het distributiecentrum als de voedselbank moeten fors groeien om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen. Zeker nu het economisch slechter gaat.”

Een verklaring voor de eerder toegenomen vraag is dat de voedselbank beter bekend en geaccepteerd is in de samenleving. “Hulpverlening en gemeenten, die klanten naar ons doorverwijzen, weten de voedselbank beter te vinden. Ook gaat de schaamte er langzamerhand vanaf bij de klanten. De toename is ook zorgelijk want blijkbaar is het voedsel dus hard nodig. Daarnaast is er nog een grote groep die niet bekend is bij de instanties en daarom niet met de voedselbank in contact komt.” 

Plannen voor de toekomst
Caroline vindt het belangrijk dat de maatschappij zich bewust wordt van de onderlaag in de samenleving en verantwoording neemt om een steentje bij te dragen zodat deze mensen niet voorgoed buiten de boot vallen. “Meer dan de helft van onze klanten staat na een jaar weer op eigen benen. Veel mensen weten niet dat niet. En ook niet dat we alleen met vrijwilligers werken en als nevendoel hebben om voedselverspilling tegen te gaan. De voedselbank is daarom een heel goed maatschappelijk duurzaam doel voor bedrijven om aan te schenken”, vertelt Caroline bevlogen. “De afdeling fondsenwerving werkt hard om deze bedrijven te interesseren. Ook particuliere donateurs zijn heel belangrijk voor de voedselbanken. Gelukkig komen er daar ook steeds meer van.”

Samen met alle coördinatoren werkt Caroline aan plannen om de processen binnen het distributiecentrum zó in te richten dat de noodzakelijke groei haalbaar wordt. “Het is niet de bedoeling dat we alleen maar meer werk krijgen of dat er meer lagen in de organisatie komen. We staan juist bekend om onze platte organisatie en benaderbaarheid. Er blijft nergens geld aan de strijkstok hangen.” Die plannen zijn nog niet heel concreet: het varieert van een dagelijkse uitgifte, zoals nu al tijdelijk gebeurt, tot het uitgeven van een pas waarmee klanten zelf bij reguliere supermarkten spullen kunnen komen ophalen.”

Uitdaging
Het maken van plannen en organiseren is Caroline op het lijf geschreven. Ongeveer anderhalf jaar geleden werd zij als zelfstandig projectadviseur benaderd door voorzitter Hans Speelman. Of ze coördinator wilde worden van Voedselbank Arnhem. “Ik dacht: ‘Ik veeg mijn agenda een paar maanden leeg en dan ga ik geleidelijk ook andere zakelijke trajecten oppakken’, maar aan het laatste ben ik nog steeds niet toegekomen’ lacht ze. Eigenlijk doe ik nu hetzelfde als voorheen: goed luisteren en gezamenlijk bepalen welke kant we op moeten.” Het vinden van voldoende vrijwilligers, vooral voor de coördinerende functies, is steeds weer een uitdaging. En er moeten ook wel eens lastige gesprekken worden gevoerd. “Het is soms hard werken, maar ik krijg er ook veel voldoening van.” 

Vijftienjarig bestaan
Het is wel wat wrang dat Voedselbank Arnhem uitgerekend dit jaar haar vijftienjarig jubileum viert. Er zijn diverse ideeën voor de viering en er ligt een campagne klaar om geld in te zamelen voor uitbreiding. Dat blijft nu allemaal even op de plank liggen. Dankzij de vele vrijwilligers en welwillende donateurs knoopt de voedselbank al vijftien jaar de eindjes aan elkaar. “In die tijd is Voedselbank Arnhem uitgegroeid tot een professionele organisatie met kundige en capabele vrijwilligers: ze zijn zich bewust van wat ze hebben en gunnen een ander ook een goed bestaan.” Caroline benadrukt: ‘Dat welverdiende feest gaat er echt wel komen hoor!”